eenvoudig mediteren

De betekenis van Kerstmis

26th December, 2010 - Posted by Robert van der Wielen - No Comments

Het is onontkoombaar: Kerstmis is hier. Het is een feest van vrede in een sfeer van gezelligheid. Een bijzondere sfeer. Er zijn weinig momenten in het jaar die zoveel aandacht krijgen. Toch kennen nog maar weinig mensen de oorsprong van Kerstmis. Heeft het een religieuze achtergrond of gaat het dieper? Wat zit er precies achter?

Kerst is ontegenzeggelijk een sfeervolle periode. Allerlei kleurrijke versieringen vormen een feest voor het oog. De witte sneeuw op de daken en bomen maakt het extra bijzonder. Knus bij de warmte van de kachel of open haard, lekker eten, de geur van dennennaalden, de mooie muziek. Het is puur genieten.

Gelukkig Kerstfeest

Mensen wensen elkaar het beste. We denken aan elkaar, zelfs als je iemand een heel jaar niet gezien hebt en de Kerstwens het enige contactmoment is, is er toch verbinding.

De waarde van 25 december hebben wij meegekregen van onze gezamenlijke voorouders. Het feit dat heel het land is ondergedompeld in dezelfde sfeer verbindt ons. Zoals met veel tradities nemen we de inhoud aan voor wat hij is, zonder te beseffen waar het ooit vandaan kwam.

Waarom vieren we geen Kerstmis op 25 januari? Of 25 juli? Dat is wel een beetje raar om dan de kerstboom op te zetten, maar als je in Australië woont is het heel normaal om in je zwembroek in de volle zon Jingle Bells te zingen. Iedereen heeft zulke culturele waardes geërfd, en iets in ons heeft het voor lief genomen. Want Kerstmis is te onschuldig om te heroverwegen, wie vraagt zich nou af of-ie het wel eens is met Kerstmis.

Veranderlijke betekenis
Als je het van een afstand zou bekijken zie je ook de keerzijde van Kerstmis: de sneeuw verveelt na een tijdje en brengt ongemak en verkeershinder. De kachel in huis wordt je zat, je snakt naar frisse lucht. En hoe netjes oogt de kamer als de boom eindelijk opgeruimd is. Van het vele eten krijg je genoeg. Wat is er ineens zo anders? 

Kennelijk is de betekenis die we eraan hechten veranderlijk. Wij zijn dus in staat om anders tegen dezelfde zaken aan te kijken. Met Kerstmis werkt de verandering vanzelf, meestromend met de traditie. En ergens heb je, al dan niet bewust, ermee ingestemd.

Hoe anders wordt het als Kerstmis bij iemand anders wordt verbonden aan narigheid en gemis. Dan is Kerst geen pretje meer. Rond deze tijd wordt die persoon keer op keer herinnerd aan de pijn. Dan is het goed om te beseffen dat je zelf de betekenis van Kerst hebt veranderd. Je bent je misschien minder bewust van de beslissing zelf, maar het verschil als gevolg ervan is groot. Er was duidelijk een tijd vóór die beslissing en erna.

En zo geldt dat voor alle gebeurtenissen, je geeft er zelf de betekenis aan, hoe dramatisch en begrijpelijk de aanleiding ook is. Je bent dus altijd in staat om zelf te kiezen voor een plezierige of, op z’n minst een neutrale betekenis.

Oeroude betekenis van deze donkere dagen
Onze verre voorouders hechtten al betekenis aan de donkere dagen rond 25 december op ons. Destijds heette het geen Kerst, maar men vierde het moment van de omkering. Als je er bij stilstaat is het contrast van vóór deze tijd en erna, indrukwekkend.

Na het dieptepunt van deze dagen neemt de duur en intensiteit van het licht alleen maar toe. Het is een overgangsfeest van dood naar geboorte. Op het diepste moment van donkerte, koude, stilstand, is het des te welkomer als het licht verschijnt. Het brengt helderheid en warmte. De Natuur komt hierna weer in beweging en zal opbloeien.

Deze diepe indrukken wakkeren je bewustzijn aan. Het is een prima tijd om te reflectioneren. Over de betekenissen die je zelf hebt gegeven aan de gebeurtenissen. Waar zou je nu voor kiezen? Wat is belangrijk voor je? Wat was de invloed van anderen? Wat wil je zelf, nu?

De warme boodschap van Kerstmis blijft staan als een paal boven water. Maar is 1 keer per jaar vrede wensen wel voldoende voor jou? Is het meer een ‘staat van zijn’ dan een culturele opwelling? Zoek dan de vrede in jezelf. Elke dag een beetje.

Ik wens je inzicht en kracht bij je keuzes, gedurende het hele jaar.

Robert van der Wielen