eenvoudig mediteren

Aandachtig door vitale ademhaling

11th April, 2010 - Posted by Robert van der Wielen - No Comments

Gedurende eeuwen is mediteren in verband gebracht met de ademhaling. Tot op de dag van vandaag weten geleerden nog steeds niet welk proces de ademhaling precies activeert waardoor het zo’n ontspannende werking heeft op het lichaam en de geest. Hoe kunnen we toch mediteren op onze ademhaling?

Uiteraard bega ik een ander pad dan het wetenschappelijke, namelijk die van wat we allemaal en eenvoudig zelf vast stellen rond de ademhaling. Het meest in het oog springende feit is dat de ademhaling zowel automatisch als bewust uit te voeren is. Automatische lichaamsprocessen zijn bijvoorbeeld spijsvertering en hartslag. Door de bank genomen vallen deze niet te beïnvloeden.

Bewuste handelingen zijn bijvoorbeeld lopen en praten. Uiteindelijk worden deze handelingen, en zelfs complexe handelingen, ook automatisch. Denk maar aan autorijden en schaatsen. Echter die activiteiten stoppen zodra je in slaap valt. De ademhaling gaat zelfs in diepe slaap door en dat maakt het zo speciaal.

Ademhaling is één ding, een ander verhaal is de kwaliteit ervan. Hoe meer zuurstof, hoe beter de organen en spieren werken, met name de hersenen. Bij het denken en verwerken van emoties draaien de hersenen op volle toeren, daarom zijn huilen, lachen, het uit schreeuwen en ook vloeken bevorderd voor de zuurstofinname.

Iedereen weet dat de kwaliteit van lucht in de bossen beter is. Elk bezoekje is meegenomen! Als je daar bovendien nog actief bezig bent, bijvoorbeeld door te wandelen, verhoogt dat de zuurstofinname. Verder is de ochtendlucht beter en na regen is de lucht zuurstofrijker. Ik zwijg in dit stukje over de tegenovergestelde effecten die beklemd of half ademhalen en slechte luchtkwaliteit voor gevolgen hebben op de mens.

Onlosmakelijk met de inademing is de uitademing verbonden. Terugkomend op het gezond verwerken van emoties zijn ontgifting, reiniging en ontspanning van vitaal belang. Als inademing intensiveert gebeurt dat in dezelfde mate met uitademing.

Het proces is precies in evenwicht. Je kunt niet meer zuurstof opnemen en voor jezelf houden. Je moet ook afstaan, bovendien in dezelfde mate. Elk mens begint met een inademing en sluit af met een uitademing. Ook hier is evenwicht.

Tijdens het leven verbindt de ademhaling alle levende schepselen op aarde met elkaar. Het komt in jou en het verlaat jou. Wat jij uitademde, ademt een ander weer in, en zo voorts. Het is geven en nemen. Vandaar dat de longen ook gezien worden als organen van communicatie. Immers, verzwakte longen bemoeilijken het praten. 

Het leerzame van de ademhaling is dat de stappen elkaar op volgen; tegelijk is inefficiënt. Pas als het ene is gestopt begin je met het volgende. Ook in onze bewuste handelingen dienen onze activiteiten ná elkaar gedaan dienen te worden. Als je bewust loopt, loop dan, en denk niet aan arriveren. Als je bewust eet, eet dan, en denk niet aan de volgende hap of de volgende keer.

Hoe werkt mediteren op ademhaling?

Een manier om te mediteren is de focus te leggen bij de ademhaling. Ga zitten in de juiste mediteerhouding. Kom tot rust en word stil. Merk op hoe je buik uitzet en intrekt. Leg je hand op je buik om er goed contact mee te maken.

Houd dit twee minuten vol. Waarschijnlijk dwaalt de aandacht onderwijl af. Ga dan terug door de aandacht weer te leggen bij de ademhaling. Heb geen (verwijtend) oordeel over afdwalen, vind er niets van! Het vormt een wezenlijk deel van het mediteren, want het draait om het richten van de aandacht. Elke afdwaling biedt een mooie gelegenheid om precies dát weer te doen. Net zoals de ademhaling volgt de ene stap de andere op.

Zorg dat de romp rechtop is. Adem door de neus in. Adem door de licht geopende mond uit. Volg de ademhaling. Voel hoe de stroom in en uit gaat. Observeer de bewegingen. Ervaar de opkomende gedachten, de lichamelijke gewaarwordingen en de emoties. (Mochten deze te heftig zijn raadpleeg eerst een coach of andere hulpverlener, desnoods een arts.)

Accepteer de ademhaling zoals het lichaam deze regelt. Die doet het al jaren zonder jouw tussenkomst en zal dat nog jaren blijven doen. Laat de snelheid zoals ie is, ook de diepte, het ritme, hoog in de borst of laag in de buik. Ga het niet ‘sturen’. 

Dit eenvoudige observeren kan worden afgewisseld met het tellen van de ademhalingen. De voorkeur gaat uit naar het tellen de uitademingen, die ontspannen. Spreek de cijfers in stilte langgerekt uit: éééééééén, tweeeeeeee, enz. Het is onbelangrijk hoe ver je komt, wel of je bewust telt. Als je afdwaalt begin je opnieuw met de telling.

Het is heilzaam om de aandacht meer keren per dag bij de ademhaling te leggen.

Succes!